ទឹកជំនន់ទើបតែស្រក មើលស្លឹកស្រូវហើយដាក់ជី៖ អានពណ៌ស្លឹក គណនាបរិមាណ NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE សម្រាប់ដំណាក់កាលបំប៉នដើមស្រូវរដូវប្រាំង-រដូវវស្សា
ចុះផ្សាយថ្ងៃទី · ក្រុមហ៊ុន Út Nữ
> ការព្រមាន៖ ខ្លឹមសារនៃអត្ថបទនេះត្រូវបានបង្កើត / គាំទ្រដោយ AI ដោយផ្អែកលើការសង្ខេបឯកសារសាធារណៈ។ ក្រុមហ៊ុន TNHH Út Nữ មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការខូចខាតដែលកើតឡើងពីការប្រើប្រាស់ព័ត៌មាននៅក្នុងអត្ថបទនេះទេ។ លោកអ្នកគួរតែពិនិត្យមើលការវេចខ្ចប់ ការណែនាំរបស់អ្នកផលិត កាលវិភាគដាំដុះក្នុងតំបន់ និងទាក់ទងលេខទូរស័ព្ទបន្ទាន់ (hotline) ដើម្បីទទួលបានការប្រឹក្សាយោបល់ដែលសមស្របតាមលក្ខខណ្ឌជាក់ស្តែង។
ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងខែកញ្ញា ដើមខែតុលា ទឹកជំនន់បានជន់លិចវាលស្រែជាច្រើននៅតាមដងទន្លេ Tiền និងទន្លេ Hậu។ នៅ Vĩnh Long ជំនោរទឹកខ្ពស់ចាប់ពីថ្ងៃទី 25/9 ដល់ថ្ងៃទី 1/10/2026 ត្រូវបានព្យាករណ៍ថានឹងបង្កឱ្យមានការជន់លិចយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងតំបន់ទំនាបជាច្រើន (DASCO, 2026)។ នៅ Cần Thơ ត្រឹមពាក់កណ្តាលខែកញ្ញា មានស្រូវរដូវប្រាំង-រដូវវស្សាជាង 46.000 ហិកតា កំពុងចេញផ្កា និងប្រហែល 20.800 ហិកតាទៀតកំពុងបែកគុម្ព។ ចាប់ពីចុងខែកញ្ញា ដល់ពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2026 ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានជំនោរទឹកខ្ពស់ 4-5 លើកទៀត ដែលលើសពីកម្រិតប្រកាសអាសន្ន III (TTXVN, 2026)។
ទឹកស្រកហើយ ចុះទៅមើលស្រែ ច្រើនបងប្អូនឃើញស្លឹកស្រូវស្លេក មានកន្លែងលឿង មានកន្លែងនៅបៃតង។ សំណួរដែលធ្លាប់ឮនៅហាងគឺ៖ "ស្រូវជិតចេញផ្កាហើយ មួយហិកតាត្រូវបាចប៉ុន្មានគីឡូទើបល្មម?"។ ចម្លើយគឺស្ថិតនៅលើស្លឹកស្រូវ និងនៅក្រោមគល់ស្រូវ។ អត្ថបទនេះណែនាំពីរបៀបអានឫសមុន អានពណ៌ស្លឹកក្រោយ រួចប្តូរពណ៌ស្លឹកទៅជាចំនួនគីឡូក្រាមជី សម្រាប់ស្រែមួយហិកតានីមួយៗ ដោយយក NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE ជាឧទាហរណ៍ តាមគោលការណ៍ ត្រូវប្រភេទ – ត្រូវពេល – ត្រូវបរិមាណ។
ជំហានទី ១: ទឹកទើបតែស្រក, ដកគុម្ពស្រូវមួយដើមឡើងមើលឫស
មន្ទីរកសិកម្មខេត្តកឹងធើបានណែនាំថា៖ នៅពេលទឹកស្រក កសិករគួរពិនិត្យមើលការលូតលាស់របស់ដំណាំ កាត់បន្ថយបរិមាណអាសូត និងបង្កើនប៉ូតាស្យូម ដើម្បីឱ្យស្រូវងើបឡើងវិញ (TTXVN, 2026)។ ពាក្យថា "ពិនិត្យមើល" នៅទីនេះគឺជាការងារដំបូង។ ទឹកជំនន់ធ្វើឱ្យតំបន់ឫសខ្វះអុកស៊ីហ្សែន ឫសស្រូបយកជីមិនបានល្អ ដូច្នេះមិនគួរប្រញាប់ដាក់ជីច្រើនភ្លាមៗក្រោយទឹកជំនន់នោះទេ តែត្រូវពិនិត្យមើលឫស សំណើមដី និងកម្លាំងដំណាំជាមុនសិន (DASCO, 2026)។
វិធីពិនិត្យងាយៗ៖ ដកស្មៅពីរបីគុម្ពនៅកន្លែងទាបបំផុត និងកន្លែងខ្ពស់បំផុតក្នុងស្រែ រួចលាងសម្អាតភក់ចេញ។
- ឫសមានឫសសច្រើន ឫសពណ៌លឿងត្នោតខ្ចីទើបដុះចេញ: ឫសកំពុងលូតលាស់ឡើងវិញ អាចត្រៀមដាក់ជីបាន។
- ឫសក្រាស់ ស្ដើង មានឫសខ្មៅច្រើន ស្លឹកខាងក្រោមមានចំណុចត្នោតតូចៗចាប់ផ្ដើមពីចុងស្លឹក ស្លឹកប្រែជាពណ៌ទឹកក្រូចលឿង: នេះជាសញ្ញានៃការពុលជាតិដែកដែលតែងតែកើតមានលើស្រែដែលលិចទឹកយូរ ពិបាកបង្ហូរទឹក (IRRI, n.d.-b)។ នៅពេលនេះ ទោះបីជាដាក់ជីក៏ដោយ ឫសក៏ពិបាកបឺតស្រូបដែរ។ IRRI ណែនាំឱ្យបង្ហូរទឹក រក្សាស្រែឱ្យមានសំណើម ប៉ុន្តែមិនលិចទឹកប្រហែល 7–10 ថ្ងៃដើម្បីឱ្យឫសមានអុកស៊ីហ្សែន (អនុសាសន៍នេះត្រូវបានលើកឡើងសម្រាប់ដំណាក់កាលបែកគុម្ព) ព្រមទាំងដាក់ជីឱ្យបានសមាមាត្រ និងគ្រប់គ្រាន់នូវប៉ូតាស្យូម (IRRI, n.d.-b)។ រង់ចាំមើលឫសសទើបដុះចេញ រួចទើបដាក់ជី។
ជំហានទី 2៖ អានពណ៌ស្លឹកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ
ក្រោយទឹកជំនន់ ពេលមើលវាលស្រែទាំងមូលពីមាត់ភ្លឺ ងាយស្រួលណាស់ក្នុងការ «ឃើញលឿងគឺដាក់ជីអ៊ុយរ៉េ»។ ដើម្បីអានពណ៌ស្លឹកដោយមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ អាចប្រើ តារាងប្រៀបធៀបពណ៌ស្លឹក (LCC) របស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (IRRI) – ជាឧបករណ៍ដែលដំណើរការផលិតស្រូវគុណភាពខ្ពស់ កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ននៅតំបន់ដីសណ្ដរទន្លេមេគង្គក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើដើម្បីកែសម្រួលជីអ៊ុយរ៉េ (Nguyễn Thị Thúy Kiều, 2025)។ វិធីអានតាម IRRI (IRRI, n.d.-a):
1. ជ្រើសរើសដោយចៃដន្យយ៉ាងតិច 10 គុម្ព ស្រូវដែលគ្មានជំងឺ នៅកន្លែងដែលស្រូវដុះលូតលាស់ស្មើគ្នា។ 2. គុម្ពនីមួយៗជ្រើសរើស ស្លឹកខាងលើដែលបានលាតពេញលេញ ដាក់ផ្នែកកណ្តាលនៃស្លឹកនៅលើតារាង កុំបេះស្លឹក។ 3. ឈរបាំងម្លប់ សម្រាប់ស្លឹកនៅពេលប្រៀបធៀប ព្រោះពន្លឺថ្ងៃចាំងចំធ្វើឱ្យពណ៌ខុស។ គួរតែឱ្យមនុស្សម្នាក់អាន នៅម៉ោងដូចគ្នានៃថ្ងៃ។ 4. ពណ៌ដែលស្ថិតនៅចន្លោះប្រអប់ពីរ គឺយកមធ្យមភាគ ឧទាហរណ៍រវាងប្រអប់ 3 និងប្រអប់ 4 គឺកត់ 3,5។ យកមធ្យមភាគនៃស្លឹកទាំង 10។
តារាងរបស់ IRRI មាន 4 ប្រអប់ពីបៃតងលឿង (ប្រអប់ទី 2) ដល់បៃតងចាស់ (ប្រអប់ទី 5)។ សម្រាប់ពូជភាគច្រើន IRRI កំណត់ថា៖ បៃតងលឿង ≈ ប្រអប់ទី 3, បៃតងមធ្យម ≈ ប្រអប់ទី 3,5, បៃតង ≈ ប្រអប់ទី 4 (IRRI, 2007)។ តារាងនេះអាចប្រើបានរហូតដល់ប្រហែល 5–10 ថ្ងៃបន្ទាប់ពីស្រូវចាប់ផ្តើមចេញផ្កា (IRRI, n.d.-a) ដែលមានន័យថាវាត្រូវនឹងពេលវេលាត្រឹមត្រូវសម្រាប់ការទទួលផ្កាស្រូវរដូវប្រាំងដែលដាំយឺតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
ចំណាំពិសេសសម្រាប់ស្រែដែលទើបតែឆ្លងកាត់ទឹកជំនន់: អានពណ៌ស្លឹកបន្ទាប់ពីឫសបានជាសះស្បើយ កុំអាននៅពេលស្រែនៅតែលិចទឹក ឬឫសនៅតែខ្មៅ។ ស្លឹកលឿងដោយសារឫសខូចខុសពីស្លឹកលឿងដោយសារកង្វះអាសូត; ការដាក់ជីអាសូតបន្ថែមសម្រាប់ស្រែដែលមានឫសខូចគ្រាន់តែធ្វើឱ្យខាតបង់ជីប៉ុណ្ណោះ។
ជំហានទី 3: ប្តូរពណ៌ស្លឹកទៅជាចំនួនគីឡូក្រាមជីក្នុងមួយកុង
IRRI ណែនាំឱ្យបង្កើនបរិមាណអាសូតនៅពេលស្លឹកមានពណ៌បៃតងលឿង និងកាត់បន្ថយនៅពេលស្លឹកមានពណ៌បៃតង។ ក្នុងដំណាក់កាលពីក្រោយការបែកគុម្ពដល់ការចេញផ្កា កម្រិតយោងគឺប្រហែល 25 kg N/ha ហើយកុំដាក់ជីអាសូតច្រើនពេកក្នុងដំណាក់កាលនេះ ជាពិសេសក្នុងរដូវដែលមានពន្លឺថ្ងៃតិច ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការដួលរលំ និងសត្វល្អិតចង្រៃ (IRRI, 2007)។ រដូវវស្សា Thu Đông គឺជាពេលវេលាដែលមានពន្លឺថ្ងៃតិច។
NPK ភូមី 15-5-20+TE ចំនួន 10 គីឡូក្រាមនីមួយៗ ផ្ដល់អាសូត (N) 1,5 គីឡូក្រាម ផូស្វ័រ (P₂O₅) 0,5 គីឡូក្រាម និងប៉ូតាស្យូម (K₂O) 2 គីឡូក្រាម។ ដូច្នេះ អាចបំប្លែងជាឧទាហរណ៍សម្រាប់ដីស្រែ 1.000 m² ដូចខាងក្រោម៖
| ពណ៌ស្លឹកមធ្យម (ក្រោយពេលឫសបានជាសះស្បើយ) | ស្រែកំពុងប្រាប់អ្វី | បរិមាណ 15-5-20+TE គំរូ | ជីវជាតិដែលត្រូវគ្នាក្នុងមួយហិកតា | |---|---|---|---| | បៃតងចាស់, ប្រហែលប្រអប់ទី 4 ឡើងទៅ | អាសូតនៅគ្រប់គ្រាន់ | 6–8 គីឡូក្រាម/កុង (60–80 គីឡូក្រាម/ហិកតា) | 9–12 គីឡូក្រាម N; 12–16 គីឡូក្រាម K₂O | | បៃតងមធ្យម, ប្រហែលប្រអប់ទី 3,5 | ត្រូវតាមកាលកំណត់ | 10–15 គីឡូក្រាម/កុង (100–150 គីឡូក្រាម/ហិកតា) | 15–22,5 គីឡូក្រាម N; 20–30 គីឡូក្រាម K₂O | | បៃតងលឿង, ប្រហែលប្រអប់ទី 3 ចុះក្រោម, ឫសសបានដុះចេញ | ត្រូវការអាសូតបន្ថែម | 15–17 គីឡូក្រាម/កុង (150–170 គីឡូក្រាម/ហិកតា) | 22,5–25,5 គីឡូក្រាម N; 30–34 គីឡូក្រាម K₂O | | លឿងលាយឫសខ្មៅ, ចំណុចត្នោតពីចុងស្លឹក | ឫសមិនទាន់ជាសះស្បើយ | មិនទាន់បាច, ព្យាបាលទឹកជាមុន (ជំហានទី 1) | – |
ចំណុចមួយចំនួនដែលត្រូវស្វែងយល់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវអំពីតារាងនេះ៖
- នេះជា ការគណនាឧទាហរណ៍ ពីសមាសធាតុដែលបានកត់ត្រានៅលើកញ្ចប់ និងកម្រិតយោងរបស់ IRRI មិនមែនជាអនុសាសន៍ជាក់លាក់របស់អ្នកផលិតសម្រាប់ស្រែនីមួយៗនោះទេ។ IRRI ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា កម្រិតពណ៌ស្លឹកត្រូវតែត្រូវបានកែសម្រួលតាមពូជ និងលក្ខខណ្ឌក្នុងស្រុក (IRRI, 2007)។
- សូម្បីតែស្រែដែលមានស្លឹកបៃតងលឿងក៏ដោយ ក៏កម្រិតឧទាហរណ៍នៅតែរក្សាបាននូវបរិមាណអាសូតប្រហែល 25 គីឡូក្រាម N/ហិកតា មិនលើសពីកម្រិតយោងនោះទេ ព្រោះការបង្កើនអាសូតខ្លាំងនៅពេលនេះក្នុងរដូវវស្សា ងាយនឹងដួលរលំ និងឆ្លងជំងឺ។
- បូកសរុបពេញមួយរដូវ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ លើប្រភេទដីសំខាន់ៗនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ បានស្នើឱ្យបរិមាណសរុបសម្រាប់ដំណាំស្រូវពេញមួយរដូវគឺប្រហែល 85–95 គីឡូក្រាម N/ហិកតា លើដីល្បាប់ 70–80 គីឡូក្រាម N/ហិកតា លើដីប្រៃ និងដីមានជាតិប្រៃ និង 25–35 គីឡូក្រាម K₂O/ហិកតា នៅពេលដែលមានការកប់ចំបើង (Ngô Ngọc Hưng និងសហការី, 2020)។ ស្រែដែលបានដាក់ជីអាសូតច្រើននៅពេលមុនៗ នោះពេលនេះគួរតែដាក់ក្នុងកម្រិតទាប។
- ក្រុមហ៊ុនផលិតណែនាំសម្រាប់ដំណាំស្បៀងអាហារ ដាក់ជីបំប៉ន 100–500 គីឡូក្រាម/ហិកតា សម្រាប់ពេញមួយរដូវ (PVFCCo, n.d.); បរិមាណនៃការដាក់ជីនៅពេលបែកគុម្ព គឺជាផ្នែកមួយនៃបរិមាណសរុបនោះ។
ហេតុអ្វីបានជាយក NPK ភូមី (Phú Mỹ) 15-5-20+TE មកធ្វើជាឧទាហរណ៍?
អនុសាសន៍ក្រោយទឹកជំនន់គឺកាត់បន្ថយអាសូត បង្កើនប៉ូតាស្យូម (TTXVN, 2026) ហើយរូបមន្ត 15-5-20 មានប៉ូតាស្យូមខ្ពស់ជាងអាសូត។ យោងតាមការប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនជី និងគីមីប្រេងឥន្ធនៈ (PVFCCo) ជី NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE (លេខកូដ 05388) គឺជាជី NPK បន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹមខ្នាតតូច ប្រើសម្រាប់បាចគល់ មានសុពលភាព 36 ខែគិតចាប់ពីថ្ងៃផលិត ជាមួយនឹងសមាសធាតុ (PVFCCo, n.d.):
- អាសូតសរុប (Nts): 15%
- ផូស្វ័រមានប្រសិទ្ធភាព (P₂O₅hh): 5%
- ប៉ូតាស្យូមមានប្រសិទ្ធភាព (K₂Ohh): 20%
- ធាតុដាន TE: ស័ង្កសី (Zn) 50 ppm, បូរ៉ុន (B) 50 ppm
- សំណើម: 5%
យោងតាមឯកសារអាហារូបត្ថម្ភស្រូវរបស់ IRRI ស្រូវខ្វះប៉ូតាស្យូមងាយដួលរលំ គ្រាប់អង្ករច្រើន ឫសខ្សោយ និងងាយកើតជំងឺ។ ការខ្វះប៉ូតាស្យូមតែងតែកើតមានលើដីខ្សាច់ ដីប្រៃចាស់ដែលត្រូវលាងជម្រះ និងស្រែដែលដាក់ជីអាសូត និងផូស្វ័រច្រើនតែប៉ូតាស្យូមតិច (Dobermann និង Fairhurst, 2000)។ ដូច្នេះ សម្រាប់ស្រែដែលមានស្លឹកបៃតងមធ្យមដែលទើបតែឆ្លងកាត់ទឹកជំនន់ រូបមន្តអាសូតមធ្យម – ប៉ូតាស្យូមខ្ពស់នឹងជួយបងប្អូនបំពេញប៉ូតាស្យូមដោយមិនធ្វើឱ្យស្រូវដុះក្រាស់បន្ថែម។
ការបាចជីក្រោយទឹកជំនន់៖ ចំណុចតូចៗតែសំខាន់
- ពិនិត្យមើលអាកាសធាតុមុនពេលបាច។ IRRI កត់សម្គាល់ថាកុំបាចជីអាសូតនៅពេលមានការព្យាករណ៍ថាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង (IRRI, 2007)។ រដូវនេះគួរតែតាមដានទាំងកាលវិភាគជំនោរ និងព័ត៌មានភ្លៀងក្នុងតំបន់។
- កុំបាចនៅពេលទឹកនៅតែជន់លិចច្រាំង ឬនៅតែហូរឆ្លងកាត់វាលស្រែ ជីងាយនឹងហូរតាមទឹកទៅកាន់ប្រឡាយ។
- គ្រប់គ្រងទឹកឱ្យមានស្ថិរភាពឡើងវិញបន្ទាប់ពីទឹកជំនន់។ នីតិវិធីដាំស្រូវដែលមានគុណភាពខ្ពស់ កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន ណែនាំឱ្យស្រោចទឹកសើម – ស្ងួតឆ្លាស់គ្នាពីដំណាក់កាលបែកគុម្ពរហូតដល់មុនចេញផ្កា រាល់ពេលបញ្ចូលទឹកឡើងវិញមិនលើសពី 5 សង់ទីម៉ែត្រ (Nguyễn Thị Thúy Kiều, 2025)។
- បាចឱ្យស្មើដៃ ជាពិសេសនៅកន្លែងទាបដែលទឹកដក់យូរ៖ កន្លែងនោះជាធម្មតាត្រូវពិនិត្យឫសឱ្យបានហ្មត់ចត់ជាងមុន មិនគួរប្រមូលផ្តុំជីបន្ថែមទេ។
- អានកញ្ចប់មុនពេលបាច: ផ្ទៀងផ្ទាត់ឈ្មោះផលិតផល គ្រឿងផ្សំ លេខកូដជី និងកាលបរិច្ឆេទផលិតដែលបានបោះពុម្ពលើកញ្ចប់។
- មួយសប្តាហ៍ក្រោយបាច ពិនិត្យមើលពណ៌ស្លឹកឡើងវិញ តាមរបៀបត្រឹមត្រូវនៅជំហានទី 2 ដើម្បីដឹងថាតើវាលស្រែបានជាសះស្បើយឬនៅ។
តើភ្នាក់ងារគួរណែនាំកសិករអ្វីខ្លះ?
នៅពេលបងប្អូនកសិករទៅហាងសួររកជីបំប៉នដំណាំស្រូវក្រោយទឹកជំនន់ ភ្នាក់ងារអាចណែនាំបីឃ្លាខ្លីៗថា៖ ដកគុម្ពស្រូវមើលឫស ដាក់ម្លប់មើលពណ៌ស្លឹក រួចទើបគណនាជីសម្រាប់មួយហិកតា។ ស្រែដែលមានឫសសស្អាត និងស្លឹកបៃតងធម្មតា គឺជាករណីងាយស្រួលប្រើ NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE តាមបរិមាណដែលបានបង្ហាញខាងលើ; ចំណែកស្រែដែលមានឫសនៅខ្មៅ ត្រូវព្យាបាលទឹកជាមុនសិន។
ក្រុមហ៊ុន យូស នឺ ខូអិលធីឌី ចែកចាយជីលក់ដុំនៅតំបន់ Vĩnh Long និងតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ បើបងប្អូនត្រូវការប្រឹក្សាបន្ថែម ឬបំពេញទំនិញ សូមទូរស័ព្ទទៅកាន់លេខទូរស័ព្ទបន្ទាន់ 02943 882069។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ក្រោយទឹកជំនន់ ស្រែស្រូវរដូវប្រាំង-រដូវវស្សា មិនចាំបាច់ដាក់ជីច្រើនពេកទេ តែត្រូវដាក់ជី នៅពេលឫសបានជាសះស្បើយ និង ក្នុងបរិមាណត្រឹមត្រូវតាមពណ៌ស្លឹក។ ពិនិត្យឫសមុន អានពណ៌ស្លឹកដោយមានវិធីសាស្ត្រ រួចបំប្លែងទៅជាចំនួនគីឡូក្រាមក្នុងមួយកុង ហើយបូកបញ្ចូលជាមួយចំនួនដែលបានដាក់រួចហើយ។ NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE ដែលមានអាសូតមធ្យម និងប៉ូតាស្យូមខ្ពស់ គឺជាឧទាហរណ៍សមស្របសម្រាប់គោលការណ៍ «កាត់បន្ថយអាសូត បង្កើនប៉ូតាស្យូម» ក្រោយទឹកជំនន់។ ចំណែកបរិមាណជាក់ស្តែង គួរតែអាស្រ័យលើពូជ ដី និងការប្រឹក្សាយោបល់ពីមន្ត្រីបច្ចេកទេសមូលដ្ឋាន។
ឯកសារយោង
DASCO – ក្រុមហ៊ុន TNHH DV PTNN Đồng Tháp (2026) *តើជំនោរទឹកប៉ះពាល់ដល់ផលិតកម្មកសិកម្មយ៉ាងដូចម្តេច? ត្រៀមខ្លួនជាមុនសម្រាប់ទឹកជំនន់ និងជំនោរទឹកនៅចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ2026*. ថ្ងៃទី 26 ខែកញ្ញា។ មាននៅ៖ https://dasco.vn/trieu-cuong-anh-huong-san-xuat-nong-nghiep-nhu-the-nao-chu-dong-truoc-lu-va-trieu-cuong-cuoi-thang-9-2026/ (ចូលមើល៖ ថ្ងៃទី 4 ខែតុលា ឆ្នាំ2026)។
Dobermann, A. and Fairhurst, T. (2000) *Rice: Nutrient disorders & nutrient management*. Singapore and Los Baños: PPI, PPIC and IRRI. សង្ខេបនៅ IRRI Rice Knowledge Bank, ផ្នែកកង្វះប៉ូតាស្យូម។ មាននៅ: http://www.knowledgebank.irri.org/training/fact-sheets/nutrient-management/deficiencies-and-toxicities-fact-sheet (ចូលមើល: 4 October 2026).
IRRI – វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (2007) *ការប្រើប្រាស់អាសូត* (Rice Production e-learning, Nutrient management)។ មាននៅ៖ http://www.knowledgebank.irri.org/ericeproduction/pop_up_Nitrogen_application.htm (ចូលមើល៖ 4 តុលា 2026)។
IRRI – International Rice Research Institute (n.d.-a) *Leaf Color Chart*. IRRI Rice Knowledge Bank. មាននៅ៖ http://www.knowledgebank.irri.org/step-by-step-production/growth/soil-fertility/leaf-color-chart (ចូលមើល៖ 4 October 2026)។
IRRI – វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (n.d.-b) *ជាតិពុលជាតិដែក*. IRRI Rice Knowledge Bank (ផ្អែកលើ Dobermann និង Fairhurst, 2000). មាននៅ៖ http://www.knowledgebank.irri.org/training/fact-sheets/nutrient-management/deficiencies-and-toxicities-fact-sheet/item/iron-toxicity (ចូលមើល៖ 4 October 2026).
ង៉ូ ង៉ុក ហឹង, លី ង៉ុក ថាញ់ សួន, ច្រឹន ង៉ុក ហ៊ឺវ, ឡឹម វ៉ាន់ ថុង, ង្វៀន បាវ វេ, ឡេ ភឿក ត្វាន់, ឡេ វ៉ាន់ ដាង, ង្វៀន គីម គ្វៀន, ច្រឹន វ៉ាន់ យុង និង ជិញ ក្វាង ខឿង (2020) 'ការប្រើប្រាស់ NPK សម្រាប់ដំណាំស្រូវលើប្រភេទដីសំខាន់ៗនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ', *ទស្សនាវដ្តីវិទ្យាសាស្ត្រសាកលវិទ្យាល័យកឹងធើ*, 56 (លេខពិសេសវិទ្យាសាស្ត្រដី), ទំព័រ 177–184. doi: 10.22144/ctu.jsi.2020.083.
ង្វៀង ធី ធុយ គៀវ (2025) 'នីតិវិធីផលិតស្រូវគុណភាពខ្ពស់ និងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ននៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ', *មជ្ឈមណ្ឌលលើកកម្ពស់កសិកម្ម និងសេវាកម្មកសិកម្មទីក្រុងកឹងធឺ*, ថ្ងៃទី 17 ខែធ្នូ។ មាននៅ: https://kndvnn.cantho.vn/Default.aspx?ndid=18483&tabId=1441 (ចូលមើល: 4 តុលា 2026)។
PVFCCo – ក្រុមហ៊ុនជី និងគីមីឥន្ធនៈ (n.d.) *NPK Phú Mỹ 15-5-20+TE* (លេខកូដ 05388)។ មាននៅ៖ https://dpm.vn/san-pham/npk-phu-my-15-5-20-te-50kg (ចូលមើល៖ 4 October 2026)។
TTXVN (2026) 'Cần Thơ ត្រៀមការពារស្រូវជិត 100.000 ហិកតា មុនពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងជំនោរ', *Báo Tin Tức – TTXVN*, 17 កញ្ញា. Available at: https://baomoi.com/can-tho-chu-dong-bao-ve-gan-100-000-ha-lua-truoc-mua-lon-trieu-cuong-c56073252.epi (Accessed: 4 October 2026).
ស្ដីពីខ្លឹមសារ និងទំនួលខុសត្រូវ
ខ្លឹមសារនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Grokbot AI។ ក្រុមហ៊ុន TNHH Út Nữ និង Grokbot AI សូមបដិសេធរាល់ការទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការខូចខាតណាមួយដែលកើតឡើងពីការប្រើប្រាស់ព័ត៌មាននៅក្នុងអត្ថបទនេះ។ ខ្លឹមសារទាំងមូល គឺសម្រាប់តែគោលបំណងស្វែងយល់ និងសិក្សាស្រាវជ្រាវប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាការជំនួសការប្រឹក្សាបច្ចេកទេសជំនាញ ការណែនាំផ្លូវការពីក្រុមហ៊ុនផលិត ឬស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលឡើយ ហើយក៏មិនមែនជាការសន្យាពាណិជ្ជកម្មអំពីទិន្នផល ឬប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចដែរ។